یک مقایسه: مقاله "Q1" - نگاهی سه گانه به ژورنال های ISI


"من زمانیکه تصمیم به نگارش یک مقاله میگیرم از ماه ها قبل بر روی ایده نوشتن مقاله تفکر میکنم، ذهن من با سوالات گوناگون در گیر است که چگونه و چه شکاف های علمی را در این مقاله مطرح کنم؟ و در چه ژورنالی منتشر شود؟

رویای من چه ژورنال هایی است؟ توان من چه ژورنال هایی است؟ اگر توان من برای ژورنال مورد نظر کم است چگونه می توانم و تا چه حدی می توانم به خودم فشار آورم تا بتوانم سطح دانش نظری و عملی خودم را ارتقا بدهم تا ژورنال مورد نظر مقاله من را بپدیرد؟ یا اگر من بنا به دلایلی ترجیح می دهم سریع تر مقاله منتشر شود، بهترین ژورنال چه ژورنال هایی است؟"



آنجه در بالا ذکر شد خلاصه ای از درگیری ذهنی من است تا نخست به یک انسجام ذهنی برسم تا سپس دست به صفحه کلید شوم و اولین کلمات مقاله را بنویسم. جالب است بعد از ماه ها تفکر، نوشتن مقاله من حداقل شش ماه زمان می برد. اما این جا مهم است: مشکل پسند ترین ژورنال ها که تحت عنوان ژورنال های گروه Q1 معروفند، تنها طی دو ماه مراجل داوری را انجام می دهند و تنها طی 75 روز پذیرش قطعی را از ژورنال Q1 می گیرم.

در ادامه مطلب سعی میکنم کمی بیشتر دوستان را با ژورنال های Q1 آشنا کنم و توضیحاتی پیرامون ژورنال های ISI بدهم.


من حدود 15 دانشجوی پژوهشی دارم که بعضی دانشجوی شبیه سازی و طراحی دارو هستند و چند نفری نیز برای مقاله مشاوره می گیرند.

اما متاسفانه من زیاد توضیحات میدهم، این امر سطح توقع دوستان را بالا می برد، و بدون اینکه تلاش کنند سطح علمی خودشان را بالا ببرند، از من انتظار دارند که مقاله شان در فلان ژورنال Q1 منتشر شود. این در حالی است که تا دیروز به هیچ وجه اطلاعی نداشتند که همچنین رتبه ای نیز برای ژورنال ها وجود دارد.

لذا می خواهم توضیحاتی بدهم که کمی با ژورنال ها بیشتر آشنا شوید، و با داشتن یک رویکرد منطقی به امید خدا تلاش کنید و من هم راهنمایی می کنم، که به تدریج سطح مقالات شما زیاد شود.


-------------------------------------


تجزبه اول: یک زمانی و حتی در حال حاضر شاید هم این تب درون ایران جریان داشته باشد، و آن تب ژورنال های ISI است.اساتید زیادی به دنبال انتشار در ژورنال ISI بودند و هستند، تا آنجا که در سال 2013، موسسه تامسون رویترز که بنیان گذار نمایه ISI است، تعداد زیادی از ژورنال ها را که شاید صدها ژورنال بودند و به سادگی آب خوردن و با گرفتن پول، پذیرش می دادند، را از فهرست خود خارج کرد.

بسیاری از اساتید، که من زیاد سراغ دارم در این ژورنال ها مقاله داشتند ولی دیگر نمی توانند به ISI بودن مقالات خود افتخار کنند. البته بابت هر مقاله شاید 400 هزار تومان از دانشگاه محل خدمت خود پاداش دریافت کرده باشند و شاید چند میلیون تومان بودجه پژوهشی بر حسب امتیاز مقاله دریافت کرده باشند (مقاله ای که دیگر در فهرست ISI وجود ندارد).

تجربه دوم: عده ای همچنان نیز دچار تب بالا هستند و فقط در مکاتباتشان صحبت از انتشار مقاله ISI می کنند. اما گروه دیگری که بیشتر شامل دانشجویان دکترا و داوطلبین آزمون دکترا می شوند (آن هم نه همه آنها)، صحبت در مورد ایمپکت فاکتور می کنند. اما این صحبت از ایمپکت فاکتور بصورت عمومی با نوع نگاه گروه اول، فرق چندانی نمی کند.

تعریف: ایمپکت فاکتور شاخصی است که به هر ژورنال داده می شود، و نشان دهنده تعداد ارجاعات به هر یک از مقالات آنها در سال مورد نظر است. مثلا: اگر یک ژورنال در سال 2014 تعداد 400 مقاله منتشر کرده است و مجموعا به مقالات ژورنال 650 ارجاع داده شده است، سهم هر مقاله بطور میانگین می شود: 1.625. حال ممکن است به یک مقاله 5 تا ارجاع داده شده باشد و به یک مقاله اصلا ارجاعی داده نشده باشد. بنابراین ایمپکت فاکتور 1.625 نیز در نوع خودش زیاد است زیرا به مقالات یک ژورنال باید در این مثال فرضی بیش از 600 ارجاع داده شده باشد و این اصلا تعداد کمی نیست.

بنابراین یک عده بدون اینکه به هیچ عنوان بدونند ایمپکت فاکتور به چه چیزی گفته می شود، به من مراجعه می کنند و می فرمایند می خواهیم ایمپکت فاکتور بالا داشته باشد. مثلا سه یا چهار و یا هر عددی .... . اما وقتی به مقاله نگاه میکنی میبینی اصلا شانس هیچ ژورنالی را ندارد حتی ایمپکت فاکتور 0.3

گروه های داخل ایران معمولا یکی از دو گروه فوق هستند.

معیار های انتخاب ژورنال

تجربه سوم: در خارج از ایران معمولا گروه اول که بخواهند ISI منتشر کنند تقریبا نادر ترند. اما گروه دوم زیاد هستند که بخواهند ایمپکت فاکتور داشته باشد. گروه کمتری از محققین، اساتید، و دانشجویان دکترا (خیلی نادر) به گروه بندی دیگری از ژورنال های ISI توجه می کنند و آن گروه بندی Quartile است.

Quartile یا به اختصار Q نشان دهنده جایگاه ژورنال در حیطه تخصصی اش است. به عبارتی قشنگ ترین حالت این است که به جای توجه به ایمپکت فاکتور، به جایگاه ژورنال توجه شود. مثلا زمانیکه شما یک مقاله در حیطه گیاه شناسی منتشر می کنید، ژورنال مورد نظر شما، چه جایگاهی را در میان ژورنال های گیاه شناسی، که همگی ISI هستند، دارد.

به عبارتی در این تقسیم بندی، که برای هر حیطه تخصصی بصورت جداگانه انجام می شود، ژورنال ها بر حسب ایمپکت فاکتور خود به چهار گروه تقسیم می شوند و کلمه Quartile به معنی ربع یا یک چهارم است. بدین معنی که این ژورنال ها به چهار گروه Q1 الی Q4 تقسیم می شوند.

لذا بهترین ژورنال های یک حیطه تخصصی ، ژورنال هایی هستند که متعلق به یک چهارم نخست ژورنال ها (Q1) هستند. به عنوان مثال اگر در حیطه سرطان 160 ژورنال توسط نمایه ISI فهرست شده است، به ژورنال های رتبه 1 الی 40، Q1 گفته می شود. بهمین ترتیب از 41 الی 80 جزو ژورنال های Q2 و الی آخر محسوب می شوند.

پیشنهاد اول: بنابراین توجه به Q سبب می شود دیدگاه بهتری از ایمپکت فاکتور داشته باشیم. زیرا در بعضی حیطه ها مثلا کامپیوتر ممکن است ژورنال ایمپکت فاکتور 1.5 رتبه Q1 باشد و در یک حیطه دیگر مثلا فارماکولوزی، ژورنالی با ایمپکت فاکتور 2.5 نیز Q2 باشد.

البته باز دوستان ایمیل نزنند که می خواهند Q1 منتشر کنند، بلکه Q2 هم خیلی عالی است و حتی در دانشگاهی که من هستم اکثر اساتید شاید هر 4 یا 5 سال هم یک Q1 نداشته باشند.

البته ژورنال های Q3 هم خوب است و دلسرد نشوید و حتی Q4 که ایمپکت فاکتورهای زیر 1 می شود، شاید برای بسیاری بهترین باشد.

مقاله و موضوع شما دیده شود، شاید بتوان با راهنمایی و فشار به دوستان یک رتبه، رتبه آن را ارتقا داد. باقی کار بر عهده دوستان است.

پیشنهاد دوم: پیشنهاد دوم که البته استراتزی من است و بسیاری اصلا به این موارد توجه نمی کنند، این است: که بعد از اینکه تشخیص دادید مقاله شما در ژورنال Q3 یا Q4 قابل انتشار است، اصلا دلسرد نشوید. شما باید سعی کنید همواره از میان ژورنال ها بهترین انتخاب را داشته باشید و وقت خود را هدر ندهید. البته اینکه مقاله شما پذیرفته شود نیز بر عهده ژورنال است و می تواند مردود کند. اما شما سعی کنید بهترین استراتژی را داشته باشید.

انتشار مقاله، مثل بازی شطرنج است. درست عمل کنید حداقل یک درجه میتوانید نسبت به سطح مقاله خود در زورنال بهتری انتشار داشته باشید.

یکی دیگر از مواردی که مورد توجه قرار دهید، این است که ژورنال ها یک اماری را دارند که تعداد ارجاعات نسبت به مقاله خودی را مشخص می کند. مثلا یک نویسنده مقاله که به مقالات خودش ارجاع می دهد، تحت عنوان ارجاع به خودی معرفی شده و محاسبه می گردد.



بنابراین در محاسبه ایمپکت فاکتور، ارجاعاتی برای ژورنال اهمیت دارند که از ژورنال ها و مقالات دیگر و نویسندگان دیگر باشد. بنابراین ژورنال هایی که ارجاع به خودی یا Self citation کمتری دارند بهتر هستند. من همواره سعی می کنم مقالاتم به ژورنال هایی فرستاده شود که Self citation کمتر از 5 درصد دارند.

این در حالی است که ایمپکت فاکتور اصلی مجموع ارجاعات (خودی و غیر خودی) است، اما در سایت موسسه تامسون رویترز، اطلاعاتی نیز بصورت محرمانه منتشر می شود که تصمیم گیری را آسان تر می کند. دسترسی به سایت تامسون رویترز، از طریق دانشگاه ها معمولا برقرار است، من اطلاع ندارم که اساتید و دانشجویان ایرانی تا چه حدی دسترسی به ژورنال ها و اینگونه سایت ها دارند. به هر حال من می توانم با دوستان همفکری کنم.

البته مجددا عرض کنم اگر دیدید نمی توانید دقیقا با این توضیحات، مقاله خود را در ژورنال Q2 یا حتی Q3 با Self citation زیر 5 درصد منتشر کنید، نباید دلسرد شوید بلکه سعی کنید همواره در بهترین ژورنال در سطح دانش خود انتشار داشته باشید. نباید دلسرد شوید.



فراموش نکنید : نباید دلسرد شوید. منطقی باشید و من هم تمام تلاشم را می کنم، اما من مقاله را نمی نویسم بلکه راهکار ها و ویرایش مقاله را انجام می دهم. بنابراین دقیق عمل کنید و وسواس داشته باشید، اینده شما روشن خواهد بود.

از هزینه کردن نیز نترسید. زیرا اکثر اساتید داخل ایران بعد از انتشار مقاله پاداش مقاله دریافت کرده و بودجه گرانت می گیرند، همانطور که زمانیکه من در ایران بودم گاهی سالی 5 میلیون تا 10 میلیون تومان بودجه پژوهشی دریافت می کردم (که ان زمان بدلیل محدودیت های موجود و تحریم های اقتصادی، مقالات رده بالا نداشتم). این بودجه ها می تواند زمینه ساز مقالات و کارهای پژوهشی سال آینده شما باشد. دانشجویان ارشد و دکترا نیز رزومه قوی تری می سازند که سبب می شود بعد از موفقیت در آزمون دکترا و جذب به عنوان عضو هیات علمی بصورت چند برابر به جیب مبارکشان باز گردد.

همانطور که یک شخص بازاری و فروشنده، باید فروشگاه خود را مملو از اجناس با کیفیت و جدید نماید تا کسب و کار موفقی داشته باشد، یک فرد آکادمیک نیز باید بر روی دانش خود سرمایه گذاری کند و اجناس او، دانش وی و انتشاراتش خواهند بود.


موفق باشید
پرهام جبارزاده




نویسنده :P. Jabbarzadeh|نکات کلیدی امور پژوهشی | ارسال نظر: 0



دفعات نمایش: 1441
| ارسال به یک دوست  نسخه مناسب برای چاپ


شما باید برای ارسال در سایت به سیستم وارد شوید یا اگر عضو نیستید ثبت نام کنید اینجا براي ثبت نام كليك كنيد

زمان بازسازي صفحه :0.3640 ثانيه, 0.0655 براي هر جستجو .